L??t xem: 7805

Ghi chép ho?t ??ng h?i C?u Chi?n Binh Tr??ng: TìM V? MI?N KY ?C - TI?U ?OàN H?I NGO?I C?U LONG 2

TìM V? MI?N KY ?C

Trong trí nh? c?a c?u chi?n binh (CCB) Bùi Th? Thanh khi còn là c?u bé m?i h?n 2 tu?i (*PGS.TS Bùi Th?Thanh, nguyên Tr??ng Khoa Hóa h?c Tr??ng ?H.KHTN, nguyên Giám ??c Trung tam ?ào t?o PuF – ?HQG-HCM), v? ngày ???c bà ngo?i d?n theo xu?ng Cà Mau chia tay ng??i cha trên con tàu c?a Ba Lan ch? ?oàn quan t?p k?t ra B?c chuy?n cu?i cùng vào tháng 02/1955, trong bu?i ?êm t?i nh?p nho?ng ? b?n m?t ng? ba s?ng n?i t?p trung, c?u bé ?i r? r?m t?ng ng??i ?? tìm cha minh, khi tìm ???c cha thì ?m cha d?t khoát kh?ng r?i và òa khóc n?c n?, làm nh?ng ai có m?t ??u kh?ng c?m ???c n??c m?t… Ng??i ?i trên tàu, ng??i ? d??i b?n, m?t r?ng ng??i gi? lên 2 ngón tay, ng? y h?n sau 2 n?m n?a t?ng tuy?n c? (1956) s? ?oàn t?… ??Nh?ng r?i cu?c chia ly kéo dài t?i 20 n?m sau, khi ??t n??c hoàn toàn th?ng nh?t n?m 1975.

Bùi Th? Thanh ch? còn nh? mang máng vùng ??t bu?i chia tay trong ky ?c ?y. Nhi?u l?n liên h? v?i các ??ng ??i c? thì bi?t ???c cái tên Ch?c B?ng, nh?ng h? c?ng kh?ng nh? r? ? ?au, ng??i nói ? giáp ranh Sóc Tr?ng, B?c Liêu, còn trên m?ng có r?t nhi?u bài vi?t v? chuy?n tàu t?p k?t cu?i cùng tháng 02/1955 ?y, nh?ng c?ng kh?ng nói r? ??a ?i?m c? th? hi?n nay là ? ch? nào... Bùi Th? Thanh có tam s?: “Bay gi? c?ng l?n tu?i r?i.?T? gi? ??n tr??c khi ch?t, t?i ph?i 1 l?n ???c ??n ??a ?i?m này m?i th?a lòng”… Bi?t ???c tam nguy?n c?a ??ng ??i, H?i CCB Tr??ng ?H.KHTN quy?t ??nh t? ch?c chuy?n ?i?V? Ngu?n 2017, c?ng là ?? các ??ng ??i CCB bi?t và tìm hi?u thêm 1 ??a danh truy?n th?ng cách m?ng trong l?ch s? ??u tranh kháng chi?n c?a l?c l??ng v? trang và c?a c? dan t?c VN.

Bên b? S?ng Tr?m, khu v?c t?p k?t 200 ngày (1954-1955)

Ng? ba Kênh Ch?c B?ng và S?ng Tr?m, n?i? cách ?ay 62 n?m ?ng Bùi Thanh Khi?t

(cha c?a CCB Bùi Th? Thanh) cùng ?oàn quan t?p k?t lên tàu ra B?c.

Các ??ng ??i CCB chia s? c?m xúc c?a CCB Bùi Th? Thanh

?

Tìm hi?u trên m?ng internet?Kênh Ch?c B?ng?(tên khác: Kênh Xáng V?nh Thu?n)?là m?t con kênh ? vùng U Minh H?, thu?c hai huy?n: Th?i Bình c?a t?nh Cà Mau và V?nh Thu?n c?a t?nh Kiên Giang??? ra?.?Kênh Ch?c B?ng dài h?n 40km n?i li?n t? ng? ba s?ng Tr?m ??n ??u Vàm Ch?c B?ng ra s?ng Cái L?n. ?ay là con kênh th?ng th??ng gi?a vùng U Minh H? và U Minh Th??ng.?Theo Hu?nh Minh trong cu?n “B?c Liêu x?a”, Ch?c B?ng là m?t con kênh nh?, ch?a có tên.Theo l?i dan gian truy?n mi?ng: Chúa Nguy?n trên ???ng tr?n ch?y kh?i s? truy ?u?i c?a ngh?a quan Tay S?n, thì lam b?nh n?ng. ?ng ra l?nh cho ?oàn tùy tùng d?ng chan ? b? kênh và trú ng? t?i m?nh ??t Th?i Bình. B?nh tình c?a vua ngày càng tr?m tr?ng, m?c dù ???c s? c?u ch?a c?a các b?c danh y. M?i ng??i ??u l?c ??u ái ng?i và b?o nhau “Ch?c B?ng” (- vua s? b?ng hà). Th? r?i do chính tay l??ng y ng??i Th?i Bình ch?a tr?, b?nh tình c?a vua thuyên gi?m và kh?i h?n. Chúa Nguy?n ??t tên cho con kênh này là Ch?c B?ng, ?? t??ng nh? c?ng lao c?a dan quanh vùng ?? giúp vua thoát kh?i c?n th?p t? nh?t sinh…?Còn theo nhà v?n S?n Nam, ??a danh Ch?c B?ng là do ??c tr?i t? ti?ng Cao Miên “Chap tung”, ngh?a là chim Ch?ng bè, b?i khu v?c n?m d?c theo kênh Ch?c B?ng có khá ??ng ng??i Khmer sinh s?ng. Theo truy?n thuy?t, Ch?c B?ng ngày x?a có m?t san chim r?t l?n, t?p trung ?? lo?i chim cò c?a vùng U Minh, trong ?ó chim Ch?ng bè chi?m s? l??ng nhi?u…

Tr??c ?ay, Ch?c B?ng là m?t dòng kênh nh?. N?m 1919, nh?n th?y v? th? chi?n l??c c?a vùng ??t U Minh c?ng nh? con kênh này nên th?c dan Pháp ?? cho ?ào m? r?ng ?? ti?n vi?c giao th?ng, giao th??ng. Trong hai cu?c kháng chi?n c?a dan t?c, kênh Ch?c B?ng c?ng ghi d?u nh?ng chi?n c?ng c?ng nh? t?m lòng c?a ng??i dan d?c hai b? kênh v?i ??ng, cách m?ng và Bác H?. Sau khi ky Hi?p ??nh Genève, kênh Ch?c B?ng ???c ch?n là trung tam khu t?p k?t 200 ngày ?? cán b? mi?n Nam ra B?c. Kênh Ch?c B?ng còn là n?i che ch? cho các ??ng chí Lê Du?n, Lê ??c Th?, V? V?n Ki?t... ho?t ??ng cách m?ng trong nh?ng n?m tháng kháng chi?n ác li?t.?Theo Hi?p ??nh Genève 1954 v? ?ình ch? chi?n s? ? Vi?t Nam, "t?i Nam B? th?c hi?n ng?ng b?n lúc 8 gi?, ngày 11 tháng 8 n?m 1954 và quy ??nh 3 khu t?p k?t": Khu t?p k?t 80 ngày ? Hàm Tan, Xuyên M?c; Khu t?p k?t 100 ngày ? Cao L?nh, ??ng Tháp M??i và Khu t?p k?t 200 ngày ? Ch?c B?ng, Cà Mau.

Tàu chuy?n quan Kilinski (Ba Lan) ??u ? ngoài c?a s?ng ?ng ??c. Trong chuy?n tàu áp chót, Bí th? X? ?y Lê Du?n cùng gia ?ình, các ??ng chí Lê ??c Th?, Nguy?n V?n K?nh c?ng khai lên tàu, v?y tay chào t? bi?t ??ng bào ?? lên ???ng ra B?c. N?a ?êm ?ó ??ng chí Lê Du?n ?? bí m?t xu?ng tàu tr? l?i c?n c? Cà Mau ?? cùng X? ?y l?nh ??o phong trào cách m?ng mi?n Nam trong giai ?o?n m?i. ??ng chí Lê Du?n nh? Lê ??c Th? báo cáo v?i Bác H? và Trung ??ng ??ng: “Tình hình cách m?ng mi?n Nam r?t ph?c t?p. Vi?c chia c?t kh?ng th? 2 n?m mà có th? 20 n?m m?i gi?i quy?t ???c”. ??ng chí V? V?n Ki?t, khi ?ó là ?y viên X? ?y Nam B? k? l?i: “M?t bu?i t?i ??u n?m 1955, tr??c s? ch?ng ki?n c?a ?y ban Giám sát qu?c t?, anh Ba lên chi?c tàu Ba Lan neo ? vàm s?ng ?ng ??c, Cà Mau ?? t?p k?t ra B?c. ?ó là chuy?n t?p k?t áp chót. G?n n?a ?êm, anh bí m?t xu?ng tàu quay tr? l?i, t?i ???c phan c?ng ??a và ?ón anh Ba cùng anh Nguy?n H?u Xuy?n v?i 2 ??ng chí b?o v? c?a anh Ba v? m?t c?n c? ?? chu?n b? t? tr??c. Vi?c b? trí anh Ba ? l?i mi?n Nam là m?t quy?t ??nh r?t ?úng ??n c?a Bác H?, c?a Trung ??ng ??ng, m?t s? ??u t? ??c bi?t l?n cho mi?n Nam và c? n??c…”.

Vì v?y, ?ay là chuy?n V? Ngu?n r?t quan tr?ng, ch?a chan tình c?m ??ng ??i và có y ngh?a giáo d?c truy?n th?ng r?t l?n ??i v?i H?i CCB Tr??ng ??i h?c Khoa h?c T? nhiên. Chúng t?i quy?t tam tìm b?ng ???c ??a danh này, m?c dù th?i gian kh?ng có nhi?u, và c?n b?o Tembin (b?o s? 16) ngoài Bi?n ??ng ?ang h?m he ti?n th?ng v? Cà Mau… Theo b?n ?? trên Google thì?kênh Ch?c B?ng dài h?n 40km th?ng th??ng gi?a vùng U Minh H? và U Minh Th??ng. V?y n?i nào là n?i t?p k?t 200 ngày chuy?n quan ra B?c ?

Theo suy ?oán c?a chúng t?i thì n?i t?p k?t ph?i là m?t b?n s?ng r?ng, g?n c?a bi?n ?? tàu l?n ch? quan có th? vào c?p b?n… Vì v?y ?oàn CCB ?H.KHTN?quy?t ??nh tìm ng? ba n?i con kênh Ch?c B?ng n?i ra S?ng Tr?m, hi?n nay là th? tr?n Th?i Bình, cách Thành ph? Cà Mau kho?ng 35km trên con ???ng Hành lang ven bi?n (HLVB) n?i li?n v?i R?ch S?i, R?ch Giá (Kiên Giang)…?Con ???ng HLVB nh? m?t tuy?n ???ng chi?n l??c huy?t m?ch n?i Cà Mau và Kiên Giang lên th?ng Hà Tiên, n?i sang ??t b?n Campuchia. Con ???ng này do chính ph? ??u t? xay d?ng còn r?t m?i, r?t ??p, xe ch?y khá êm…

Qua con kênh xáng Ch?c B?ng r? trái vào th? tr?n Th?i Bình… Khu v?c ng? ba kênh Ch?c B?ng và S?ng Tr?m bay gi? là m?t c?ng viên c?a th? tr?n… CCB Bùi Th? Thanh bùi ngùi c?m xúc kh?ng nói nên l?i, khi ?? th?a ??c nguy?n 1 l?n trong cu?c ??i tìm v? ???c n?i mi?n ky ?c x?a…

?

?BCH H?i CCB Tr??ng chia s? ni?m vui?v?i ??ng ??i ??? v? n?i k? ni?m trong ky ?c.

?**********

?

TI?U ?OàN H?I NGO?I C?U LONG 2

Trong chuy?n ?i V? Ngu?n 22/12/2017 l?n này, chúng t?i tình c? g?p bia t??ng ni?m Ti?u ?oàn h?i ngo?i C?u Long II. T? 30-4-1975 t?i nay, trên các l?nh v?c v?n ?àn, báo chí, ??n ?n ?áp ngh?a… r?t hi?m khi nghe nh?c chuy?n các ??n v? h?i ngo?i c?a Quan ??i nhan dan Vi?t Nam. Vì v?y chúng t?i ?? tìm hi?u l?ch s? truy?n th?ng c?a quan ??i v? l?nh v?c này…

Bia t??ng ni?m Ti?u ?oàn h?i ngo?i C?u Long II

c?a Quan ??i nhan dan Vi?t Nam

……

Theo ch? ??o c?a ??ng chí Phan Tr?ng Tu?, ??ng chí Ph?m V?n X? giao 25kg vàng - quyên góp ???c t? nhan dan sau Tu?n l? vàng c?u n??c - cho ??ng chí D??ng Quang ??ng lên ???ng sang Thái Lan v?i 3 nhi?m v?:?1. D?a vào Vi?t ki?u, v?n ??ng nhan dan và Chính ph? Thái Lan ?ng h? cu?c kháng chi?n gi?i phóng dan t?c c?a ta; 2. M? ???ng bi?n r?i sau ?ó m? ???ng b? t? Thái Lan t?i Nam B? ngang qua Campuchia ?? ??a v? khí v?; 3. M? m?t tr?n th? hai ?ánh Pháp trên ??t b?n.

Sang Thái Lan, D??ng Quang ??ng g?p Tr?n V?n Giàu. Tr?n V?n Giàu ???c Ch? t?ch H? Chí Minh và Trung ??ng giao nhi?m v? sang Campuchia và Thái Lan l?p m?t c?n c? h?u c?n mua s?m v? khí ti?p t? cho quan dan Nam B?. Hai ng??i h?p bàn và phan c?ng nhi?m v?. Vì là b?n h?c chung t?i Pháp, Tr?n V?n Giàu lo vi?c ti?p xúc v?i Th? t??ng Pridi Phanomyon, tranh th? s? ?ng h? c?a chính quy?n Thái Lan. D??ng Quang ??ng lo th?c hi?n nh?ng nhi?m v? c?a X? ?y Nam B? giao phó. Hai nhóm g?p nhau, h?p l?c cùng v?n ??ng Vi?t ki?u ?ng h? Nam B? kháng chi?n. Th? t??ng Thái Lan Pridi Phanomyon có c?m tình v?i nhan dan Vi?t Nam và ??c bi?t ?ng h? cu?c kháng chi?n c?a nhan dan ta. Chính vì th?, khi ti?p xúc v?i Tr?n V?n Giàu, ng??i b?n h?c th?i sinh viên bên Pháp, Pridi Phanomyon ?? h?t lòng ?ng h? và t?o m?i ?i?u ki?n. Nh? v?y, chúng ta mua ???c v? khí g?i v? n??c. ??c bi?t Th? t??ng Thái Lan Pridi Phanomyon t?ng l?c l??ng kháng chi?n Vi?t Nam 50 t?n súng ??n và hóa ch?t.

Ngoài ra, ?ng D??ng Quang ??ng tr?c ti?p nh?n s? v? khí do ??ng C?ng s?n Malaysia t??c c?a phát xít Nh?t và trao t?ng l?i cho cách m?ng VN.... N?m 1947 ??ng C?ng s?n Malaysia cùng các cán b? cách m?ng VN ? h?i ngo?i ??a n?m chi?c thuy?n ch? 150 t?n v? khí, quan trang, quan d?ng v??t eo bi?n Malacca c?p b?n t?i c?n c? Mai Ru?t (Thái Lan) vi?n tr? cho nhan dan VN ti?n hành kháng chi?n ch?ng Pháp. Con tàu xu?t b?n vào tháng 3-1947, chuy?n h?i trình kéo dài h?n 15 ngày ?? v??t qua eo bi?n Malacca ??y sóng gió, ?á ng?m, nh?ng c?ng th?ng nh?t v?n là ph?i lu?n lách ?? tránh tàu tu?n tra c?a ??ch, nhi?u lúc ph?i cho tàu c?p vào ??o c?a th? dan ?? xin n??c u?ng và th?c ?n c?m h?i....

Sau chuy?n hàng thành c?ng, t?i c?n c? B? T? l?nh Khu??l?i nh?n vàng tr? qua Thái Lan ti?p t?c mua súng ??n và t? ch?c b? ??i h?i ngo?i ??a v? n??c cùng quan và dan Nam B? kháng chi?n ch?ng Pháp

……

Tr? ?l?i chuy?n các ??n v? h?i ngo?i c?a Quan ??i nhan dan Vi?t Nam. ?ay là m?t nét ??c ?áo c?a quan ??i ta. Khi kháng chi?n ch?ng Pháp n? ra, Vi?t ki?u yêu n??c ? Thái - Lào ?? thành l?p ???c 4 ??n v? v? trang ??a v? VN tham gia chi?n ??u b?o v? T? qu?c : b? ??i ??c L?p 1, b? ??i Quang Trung, chi ??i Tr?n Phú và ti?u ?oàn h?i ngo?i C?u Long 2.

Sau khi các ??n v? b? ??i ??c l?p 1, Quang Trung, Tr?n Phú l?n l??t hành quan v? Nam B?, Th? t??ng Thái Lan Pridi Phanomyon cho phép m? m?t chi?n khu hu?n luy?n tan binh n?a t?i vùng Aranyaprathet.?Ti?u ?oàn h?i ngo?i????c thành l?p ngày 16/5/1947 t?i Chi?n khu 1 Prak Poong t?nh Pranchin Bouri (Thái Lan), sau ?ó chuy?n v? chi?n khu Mai Ru?t, thu?c t?nh Trat, (biên gi?i Thái Lan - Campuchia), cách ?ó 100km. Ban ch? huy g?m: Dung V?n Phúc (t?c D??ng Quang ??ng) - Ti?u ?oàn tr??ng, Tr??ng V?n K?nh - Chính tr? viên và B?ng V?n D?a - Ti?u ?oàn phó. Quan s? ti?u ?oàn có g?n 300 cán b?, chi?n s?, ?a s? là con em Vi?t ki?u và nh?ng chi?n s?, du kích quan ??n t? các n??c Campuchia, Lào, Thái Lan, Malaysia, Nh?t.? Ban ??u r?t khó kh?n, b?i m?t ??n v? chi?n ??u mà nói r?t nhi?u th? ti?ng, ti?ng Thái, Lào, Campuchia r?i c? ti?ng M? Lai, Nh?t, Hoa... trong ?ó có ?ng S?n Ng?c Minh sau này là l?nh t? kháng chi?n c?a nhan dan Campuchia. Nh?ng t?t c? ??u có cùng m?t m?c tiêu, m?t ly t??ng gi?i phóng dan t?c…

?ay là m?t ??n v? b? ??i ???c hu?n luy?n bài b?n và ???c trang b? nh? quan chính quy nh? Chính ph? Thái t?ng m?t s? v? khí hi?n ??i nh? ti?u liên tomson, carbin và nón s?t Nh?t. Chính vì v?y, m?i khi B? ??i C?u Long 2 tác chi?n, dan chúng c? t??ng lính Nh?t (!) Ngay c? th?c dan Pháp c?ng tin là Vi?t Nam có m?t trung ?oàn “lính Nh?t” ?ang ?óng t?i Thái Lan! G?p ??ch là ?ánh, ?? ?ánh là th?ng, ti?ng t?m B? ??i C?u Long 2 vang danh kh?p n?i, là n?i ám ?nh c?a quan Pháp m?i khi nghe nh?c ??n. Ti?u ?oàn C?u Long 2?là ??n v? h?i ngo?i sau cùng v? VN chi?n ??u trên chi?n tr??ng mi?n Tay Nam b?.

Sáng 7/11/1947, ??n v? làm l? xu?t quan v? n??c. Sau 25 ngày ?êm hành quan v??t khó kh?n gian kh?, ??n v? v? ??n ??a ph?n t?nh Hà Tiên và ?óng t?i c?n c? Tà Teng. Ngày 8/12/1947, ti?u ?oàn v? Huy?n S?, x? Th?i Bình t?nh B?c Liêu nay là x? Trí Ph?i, Th?i Bình (Cà Mau). Ti?u ?oàn ?? ti?n hành m?t s? tr?n ?ánh nh? bao vay ??t nh?p ??n T?c Van (3/1948), bao vay ti?n c?ng ??n Evrack (4/1948), tr?n Tan L?c - Tan L?i thu?c huy?n Th?i Bình (5/1948), tr?n Ng? ba Th?y C?m (7/1948)…

??u n?m 1949, ??n v? cùng v?i B? ??i 251 t? ch?c thành Trung ?oàn 131 quan tình nguy?n Vi?t Nam chi?n ??u ? chi?n tr??ng Campuchia. Tháng 10/1954, hoàn thành nhi?m v? qu?c t?, ??n v? chuy?n quan v? Cà Mau và t?p k?t ra B?c, phan chia l?c l??ng cho các ??n v? khác, m?t s? nh?n c?ng tác khác.

Trong nh?ng n?m kháng chi?n ch?ng Pháp, có h?n 200 cán b?, chi?n s? ?? hi sinh (T? li?u truy?n th?ng c?a ti?u ?oàn h?i ngo?i C?u Long II).

?

*******************

?

V? ??t M?i Cà Mau

?

Ghi chép c?a Nh? ?ình Ngo?n - Ch? t?ch H?i C?u Chi?n Binh Tr??ng?

?

Image

QU?N TR? ??I H?C